Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 16 września 2019
w Esensji w Esensjopedii

Pożegnania 2018 (1)

Esensja.pl
Esensja.pl
Nadszedł czas na podsumowanie strat szeroko pojętej popkultury w 2018 roku. Dziś miesiące styczeń-marzec.

Jarosław Loretz

Pożegnania 2018 (1)

Nadszedł czas na podsumowanie strat szeroko pojętej popkultury w 2018 roku. Dziś miesiące styczeń-marzec.
Jak w zeszłorocznym podsumowaniu pisałem, tempo wymierania twórców popkultury przyspiesza, w wiek sędziwy wchodzą bowiem pokolenia, których najbardziej płodna działalność przypadała na lata 1960. i początek 1970. Czyli na czas, kiedy gwałtownym przemianom ulegało tak kino, jak i muzyka rozrywkowa, wychodzące z getta elitarności. Pojawiło się więcej nurtów, udoskonalona została technika tak wykonania, jak i transmisji i magazynowania dźwięku i obrazu, wreszcie ogromnie poszerzyła się pula odbiorców. A to z kolei zrodziło zapotrzebowanie na nowe rzesze twórców. W tym samym czasie pod coraz biedniejsze strzechy zaczęła trafiać także literatura piękna, pełną gębą już masowa. Triumfy święciła fantastyka, krzepko trzymały się romanse, a western jeszcze nie oddawał pola sensacji.
Lista zmarłych twórców oraz osób, które miały zauważalny wpływ na globalną popkulturę, oczywiście nie jest kompletna. Byłoby to po prostu niemożliwe, a i objętość takiej listy byłaby iście gargantuiczna. Można tu znaleźć wyłącznie te osoby, które miały wpływ na odbiorcę światowego, oraz te, których nazwisko swego czasu budziło duży oddźwięk w Polsce. Jednak nawet przy zastosowaniu takich kryteriów lista jest zasmucająco długa.
W styczniu odeszli:
1. Jon Paul Steuer, do 12 roku życia aktor dziecięcy, w latach 2005-2009 wokalista zespołu Soda Pop Kids, a następnie P.R.O.B.L.E.M.S. Barman, właściciel wegańskiej restauracji w Portland, pamiętany był głównie z roli Alexandra Rozhenki, syna Worfa, z serialu „Star Trek: Następne pokolenie”. Zginął śmiercią samobójczą w wieku 33 lat.
4. Ray Thomas, brytyjski muzyk, kompozytor i wokalista, współzałożyciel The Moody Blues. To właśnie jego grę na flecie słychać w jednym z najbardziej znanych utworów zespołu – „Nights in White Satin”.
7. France Gall, francuska piosenkarka, zwyciężczyni konkursu Eurowizji w roku 1965, wykonawczyni m.in. hitu „Elle, elle l’a”, napisanego w hołdzie Elli Fitzgerald i będącego zarazem protestem przeciw rasizmowi (piosenkę później wykonywała m.in. Alizée).
8. David Sherwin, brytyjski scenarzysta, dzięki któremu powstały filmy „Jeżeli….”, „Szczęśliwy człowiek” i „Szpital Brytania” w reżyserii Lindsaya Andersona, z Malcolmem McDowellem w roli głównej.
10. Eddie Clarke, ostatni członek oryginalnego składu grupy Motörhead.
12. Bella Emberg, pokaźnych rozmiarów brytyjska aktorka, występująca w filmach i serialach przez niemal 60 lat. W naszym kraju może niezbyt znana, ale z pewnością warta uwagi, żeby wspomnieć choćby jej występy jako Blunderwoman w sitcomie „The Russ Abbot Show”.
14. Yosuke Natsuki, wieloletni aktor Toho Company. Zadebiutował w 1958 roku w filmie „The H-Man”. W latach późniejszych zagrał m.in. w „Straży przybocznej” Kurosawy, „47 wiernych samurajach”, serialu „Szogun” oraz szeregu filmów Kaiju, takich jak „Dogora”, „Ghidorah – Trójgłowy potwóor”, „Powrót Godzilli” i „The Monster X Strikes Back”.
15. Dolores O’Riordan, irlandzka piosenkarka, serce zespołu The Cranberries. Smutny dowód na to, że nie powinno się brać kąpieli po paru drinkach.
15. Peter Wyngarde, brytyjski aktor m.in. obecny we „Flashu Gordonie” jako generał Klytus.
16. Bradford Dillman, aktor rozpoznawalny m.in. z głównej roli w „Piranii” Joe Dantego. Grał oprócz tego także w „Ucieczce z Planety Małp”, „Księżycu wilkołaka”, „Żuku”, niesławnym „Roju” i dwóch kryminałach sensacyjnych z Eastwoodem – „Strażniku prawa” i „Nagłym zderzeniu”.
19. Dorothy Malone, amerykańska aktorka. Karierę zaczęła w połowie lat 1940., ale przełomem był nagrodzony Oscarem występ w powstałym w 1956 roku filmie „Pisane na wietrze”. W późniejszych latach Malone wystąpiła m.in. w „Człowieku o tysiącu twarzy”, „Dwóch złotych koltach” Dmytryka, „Ostatnim zachodzie słońca” Aldricha, serialach „Peyton Place” i „Pogoda dla bogaczy”, karierę zaś zakończyła występem w „Nagim instynkcie”.
21. Connie Sawyer, swego czasu najstarsza czynna zawodowo aktorka Hollywood. W wieku 82 lat zagrała w „Głupim i głupszym”, zaś występ w „Boskim chilloucie” zaliczyła mając 96 lat.
22. Ursula K. Le Guin, utytułowana pisarka fantasy i SF, najbardziej znana ze swoich cykli Hain i Ziemiomorze. Na swoim koncie zgromadziła liczne nagrody Hugo („Lewa ręka ciemności”, „Wydziedziczeni”, „Słowo las znaczy świat”), Nebuli („Lewa ręka ciemności”, „Wydziedziczeni”, „Tehanu”), Locusa („Jesteśmy snem”, „Wydziedziczeni”, „Tehanu”, „Lawinia”, „Opowiadanie śwata”) i World Fantasy Award („Inny wiatr”).
24. Jack Ketchum, czyli tak naprawdę Dallas William Mayr, amerykański pisarz grozy, kilkukrotny laureat nagrody imienia Brama Stokera (m.in. za zbiory opowiadań „Królestwo spokoju” i „Czas zamykania”). Od roku 2010 jego twórczość jest sukcesywnie prezentowana polskiemu czytelnikowi przez Papierowy Księżyc i Replikę.
W lutym:
2. Dennis Edwards, soulowy i rhythm and bluesowy piosenkarz, przez prawie dwie dekady będący wokalistą zespołu The Temptations. Jego najbardziej znaną piosenką, już z okresu występów samodzielnych, jest „Don’t Look Any Further”.
4. Wojciech Pokora, aktor teatralny i filmowy, artysta kabaretowy i reżyser teatralny. Niezapomniany dzięki rolom Marysi z „Poszukiwanego, poszukiwanej”, hrabiego Żorża Ponimirskiego z „Kariery Nikodema Dyzmy”, von Nogaya z „C.K. Dezerterów” czy docenta Zenobiusza Furmana z serialu „Alternatywy 4”.
9. John Gavin, aktor znany przede wszystkim jako Sam Loomis z „Psychozy” (to właśnie jego dziewczyna ginie pod prysznicem) i Juliusz Cezar ze „Spartakusa”. W latach 1981-1986 piastował stanowisko amerykańskiego ambasadora w Meksyku.
14. Antoni Krauze, twórca szeregu filmów dokumentalnych oraz fabularnych, w tym m.in. „Monidła”, „Czarnego czwartku” i – stanowiącego niezbyt fortunne zwieńczenie kariery – „Smoleńska”.
20. Agnieszka Kotulanka, aktorka filmowa i teatralna, która zdobyła sporą popularność odgrywając przez 2472 odcinki postać Krystyny Lubicz w tasiemcu o nazwie „Klan”.
21. Rajmund Szubański, powstaniec warszawski, autor kilkunastu książeczek z Biblioteki Żółtego Tygrysa, współautor szeregu publikacji o polskiej broni pancernej.
24. Bud Luckey, amerykański animator filmowy, rysownik i aktor głosowy. Twórca szeregu krótkometrażówek do „Ulicy Sezamkowej”, nominowanej do Oscara krótkometrażówki „Odbijany” oraz postaci Chudego z „Toy Story”. Współpracował także przy zrealizowanych przez Pixar animacjach „Potwory i spółka”, „Gdzie jest Nemo?”, „Auta”, „Ratutuj”, „WALL-E” i „Odlot”.
W marcu:
3. Frank Doubleday, aktor epizodyczny m.in. z „Ataku na posterunek 13”, „Ucieczki z Nowego Jorku” i „Dollmana”. W „Ucieczce…” dał się zapamiętać jako dość upiornie wyglądający Romero.
6. Piotr Janczerski, wokalista Niebiesko-Czarnych, założyciel Grupy Skifflowej No To Co, współzałożyciel Bractwa Kurkowego 1791. Autor wielu piosenek, często opartych na ludowych motywach.
6. Peter Nicholls, pochodzący z Australii krytyk i badacz literacki, współtwórca – wraz z Johnem Clute’em – „The Encyclopedia of Science Fiction”, najważniejszego opracowania dotyczącego SF, aktualizowanego po dziś dzień i dostępnego obecnie w wersji bezpłatnej online.
7. Jerzy Milian, muzyk jazzowy specjalizujący się w wibrafonie, kompozytor, aranżer, wieloletni dyrektor Orkiestry Rozrywkowej Polskiego Radia i Telewizji w Katowicach.
10. Hubert de Givenchy, francuski projektant mody, założyciel domu mody i przedsiębiorstwa kosmetycznego Givenchy. Jego kreacje nosiła zarówno w filmach, jak i życiu codziennym, Audrey Hepburn. Za jej stroje do „Zabawnej buzi” z 1957 roku Givenchy otrzymał zresztą nominację do Oscara. Również jego projektu była kreacja ze „Śniadania u Tiffany’ego”. Jego stałą klientką była także Jacqueline Kennedy Onassis.
12. Oleg Tabakow, rosyjski aktor filmowy i teatralny. Na jego koncie znalazły się role m.in. w „Żywych i martwych”, „Wojnie i pokoju”, „Dwunastu krzesłach”, „Moskwa nie wierzy łzom” i serialu „Siedemnaście mgnień wiosny”.
14. Stephen Hawking, wybitny astrofizyk, kosmolog i fizyk teoretyczny, który przez blisko pół wieku, mimo postępującego kalectwa i utraty głosu, zajmował się nauką, dawał odczyty i prowadził katedrę matematyki i fizyki teoretycznej na Uniwersytecie w Cambridge. Jego najbardziej znane publikacje to „Krótka historia czasu” i „Wszechświat w skorupce orzecha”.
18. Killjoy, czyli Frank Pucci, założyciel i wokalista deathmetalowego zespołu Necrophagia.
19. David Bischoff, pisarz SF i okazjonalnie scenarzysta telewizyjny. W Polsce wyszła jedna jego samodzielna powieść, „Kruk: Słowo kruka”, i dwie napisane na spółkę – z Harrym Harrisonem „Bill, bohater galaktyki: Na planecie niesmacznej przyjemności” oraz z Richem Brownem i Lindą Richardson „Mój osobisty demon”.
23. Debbie Lee Carrington, aktorka i kaskaderka, ze względu na swój karłowaty wzrost obsadzana w różnych dziwnych pobocznych rolach, wśród których warto wymienić Ewoka Rombę z „Powrotu Jedi”, Chucha-Troka z „Przygody wśród Ewoków”, tytułowego Kaczora z „Kaczora Howarda”, Pingwina cesarskiego z „Powrotu Batmana” i – wreszcie z własną twarzą – Thumbelinę z „Pamięci absolutnej”.
27. Stéphane Audran, francuska aktorka, swego czasu zamężna z Jeanem-Louisem Trintignantem, a później z Claudem Chabrolem. Grała m.in. w „Dyskretnym uroku burżuazji”, „Krwawych godach”, dwóch częściach „Klatki szaleńców”, „Czystce” i „Uczcie Babette”.
koniec
8 stycznia 2019

Komentarze

08 I 2019   18:20:47

Przepraszam, a gdzie Szarlota Pawel?

08 I 2019   19:27:26

Chyba zestawienie doszło na razie do marca...

09 I 2019   16:08:59

Słusznie, nie doczytałem. Moja bardzo wielka pulpa.

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Moją matką była kula dyskotekowa<br/>Fot. Agnieszka ‘Achika’ Szady

Noc Kultury 2019 w Lublinie – fotorelacja
Agnieszka ‘Achika’ Szady

18 VII 2019

Prezentujemy fotorelację z bardzo małego wycinka Nocy Kultury – małego, bo gdyby chcieć odwiedzić i sfotografować wszystkie atrakcje, reporter musiałby istnieć w kilku osobach.

więcej »

Wspomnienie o Maćku
Paweł Laudański

4 VI 2019

To była końcówka lat osiemdziesiątych – 1988, choć raczej 1989 rok. Warszawa, Empik przy ul. Dąbrowskiego. Spotkanie poświęcone polskiej fantastyce socjologicznej, mającej najlepsze lata już za sobą, choć wtedy niewielu pewnie zdawało sobie z tego sprawę. Wśród prowadzących – On, redaktor działu prozy polskiej w miesięczniku „Fantastyka”, pisma, które zdobywało się wtedy spod lady, i to pomimo nakładu oscylującego w okolicy 150 tysięcy sztuk. Maciej Parowski, jeden z idoli mojej młodości.

więcej »

Ten dziwny wiek XIX: Trudne początki
Miłosz Cybowski

23 II 2019

Za początek Wielkiej Emigracji uważa się przybycie anonimowego polskiego żołnierza do Paryża w październiku 1831. Rozpoznany przez Francuzów, pozostał on w centrum spontanicznej manifestacji, która tylko dowiodła francuskiej sympatii dla Polski.

więcej »

Polecamy

Wielka historia i jeszcze większa nie-historia

Miejsca, które warto odwiedzić:

Wielka historia i jeszcze większa nie-historia
— Wojciech Gołąbowski

Palisada nad Olzą
— Wojciech Gołąbowski

Małysz w drewnie i czekoladzie
— Wojciech Gołąbowski

Jurajskie Betlejemowo
— Wojciech Gołąbowski

Co dwa młyny to nie jeden
— Wojciech Gołąbowski

Dziewczyna z końskim ogonem w garści
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Skrawek Japonii na ziemi oświęcimskiej
— Wojciech Gołąbowski

Osiemset lat w 4½ godziny
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Fauna i flora morska na Podbeskidziu
— Wojciech Gołąbowski

Tajemnice wschodniej strony Wisły
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Zobacz też

W trakcie

zobacz na mapie »
Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.