Dołącz do nas na Facebooku

x

Nasza strona używa plików cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej.

Zapomniałem hasła
Nie mam jeszcze konta
Połącz z Facebookiem Połącz z Google+ Połącz z Twitter
Esensja
dzisiaj: 20 października 2019
w Esensji w Esensjopedii

Pożegnania 2018 (3)

Esensja.pl
Esensja.pl
Nadszedł czas na podsumowanie strat szeroko pojętej popkultury w 2018 roku. Dziś miesiące lipiec-wrzesień.

Jarosław Loretz

Pożegnania 2018 (3)

Nadszedł czas na podsumowanie strat szeroko pojętej popkultury w 2018 roku. Dziś miesiące lipiec-wrzesień.
Jak w zeszłorocznym podsumowaniu pisałem, tempo wymierania twórców popkultury przyspiesza, w wiek sędziwy wchodzą bowiem pokolenia, których najbardziej płodna działalność przypadała na lata 1960. i początek 1970. Czyli na czas, kiedy gwałtownym przemianom ulegało tak kino, jak i muzyka rozrywkowa, wychodzące z getta elitarności. Pojawiło się więcej nurtów, udoskonalona została technika tak wykonania, jak i transmisji i magazynowania dźwięku i obrazu, wreszcie ogromnie poszerzyła się pula odbiorców. A to z kolei zrodziło zapotrzebowanie na nowe rzesze twórców. W tym samym czasie pod coraz biedniejsze strzechy zaczęła trafiać także literatura piękna, pełną gębą już masowa. Triumfy święciła fantastyka, krzepko trzymały się romanse, a western jeszcze nie oddawał pola sensacji.
Lista zmarłych twórców oraz osób, które miały zauważalny wpływ na globalną popkulturę, oczywiście nie jest kompletna. Byłoby to po prostu niemożliwe, a i objętość takiej listy byłaby iście gargantuiczna. Można tu znaleźć wyłącznie te osoby, które miały wpływ na odbiorcę światowego, oraz te, których nazwisko swego czasu budziło duży oddźwięk w Polsce. Jednak nawet przy zastosowaniu takich kryteriów lista jest zasmucająco długa.
W lipcu odeszli:
2. – Alan Longmuir, szkocki muzyk, współzałożyciel – z bratem Derekiem oraz kuzynem Neilem Porteousem – grupy Saxons, przekształconej następnie w Bay City Rollers. Jako gitarzysta basowy towarzyszył zespołowi w latach jego największej świetności, wykonując z nim m.in. „Bye, Bye, Baby”, „Saturday Night” czy „I Only Want to Be with You”.
6. – Shoko Asahara, przywódca sekty Aum Shinrikyō („Najwyższa Prawda”), odpowiedzialny za ataki z użyciem sarinu m.in. na japońskie metro w marcu 1995 roku. Skazany na karę śmierci w lutym 2004 roku, stracony został wraz z sześcioma innymi członkami sekty dopiero po zakończeniu ostatniego dotyczącego zamachów procesu. Obecność Asahary w niniejszym zestawieniu bierze się stąd, że ataki jego sekty miały ogromny wpływ na japońską kulturę i znalazły spore odbicie w tamtejszej literaturze i filmie.
10. – Carlo Benetton, najmłodszy z czwórki rodzeństwa Benetton, założycieli odzieżowego koncernu. Trzy miesiące później, 22 października, zmarł też jego brat, Gilberto.
13. – Stan Dragoti, amerykański reżyser albańskiego pochodzenia. Z jego niezbyt pokaźnego dorobku z pewnością warto wymienić dobrze się starzejącą komedię „Miłość od pierwszego ukąszenia”.
19. – Shinobu Hashimoto, scenarzysta wielu wybitnych japońskich filmów, w tym wielu w reżyserii Kurosawy. To dzięki niemu powstały „Rashomon”, „Siedmiu samurajów” (a więc pośrednio i „Siedmiu wspaniałych”), „Tron we krwi”, „Ukryta forteca” (będąca źródłem inspiracji dla Lucasa przy kręceniu „Gwiezdnych wojen”), „Harakiri”, „Bunt” czy – już z poletka SF – „Zagłada Japonii”.
27. – Władimir Wojnowicz, rosyjski pisarz, swego czasu wydalony z ZSRR i pozbawiony obywatelstwa za wytykanie absurdów życia społeczeństwa sowieckiego i ukazanie Armii Czerwonej z okresu II wojny światowej w satyrycznym zwierciadle. Jego najbardziej znane powieści to „Życie i niezwykłe przygody żołnierza Iwana Czonkina”, „Pretendent do tronu” i antyutopijna „Moskwa 2042”.
28. – Olga Jackowska, bardziej znana po prostu jako Kora. Piosenkarka rockowa, wieloletnia wokalistka zespołu Maanam, współpracująca swego czasu z zespołem Püdelsi.
29. – Tomasz Stańko, trębacz jazzowy światowej sławy, współpracujący z artystami z najdalszych zakątków globu. Kompozytor.
W sierpniu:
3. – Piotr Szulkin, reżyser, scenarzysta, plastyk, profesor PWSFTviT w Łodzi. Spod jego ręki wyszły wielokrotnie nagradzane filmy „Golem”, „Wojna światów – następne stulecie”, „O-bi, o-ba. Koniec cywilizacji”, „Ga, ga. Chwała bohaterom”, „Femina”, „Ubu Król”. Jest też autorem kilku książek, w tym m.in. „O-bi, o-ba i inne nowele”.
7. – Richard H. Kline, kamerzysta mający na swoim koncie zdjęcia do „Camelotu” z 1967 (nominacja do Oscara), westernu „Powiesić go wysoko” z Eastwoodem, „Tajemnicy Andromedy”, „Zielonej pożywki”, „Bitwy o Planetę Małp”, „Mr. Majestyk”, „Człowieka Terminala”, „Mandingo”, „King Konga” z 1976 (nominacja do Oscara), „Star Treka” z 1979, „Kaczora Howarda” i „Podwójnego uderzenia” z Van Dammem.
11. – V. S. Naipaul, brytyjski pisarz o hinduskich korzeniach, Noblista z roku 2001. Jego najbardziej znane powieści to „Masażysta cudotwórca”, „Dom pana Biswasa”, „Marionetki” i „Zakręt rzeki”. Ma na swoim koncie również szereg reportaży i esejów, przeważnie dotyczących Indii, Afryki oraz wpływu islamskiego fundamentalizmu na życie społeczne i instytucje polityczne Iraku, Pakistanu, Indonezji i Malezji.
12. – Michael Scott Rohan, szkocki pisarz fantasy i SF, znany u nas z trzech pierwszy tomów sześcioksięgu „Zima Świata” („Lodowe kowadło”, „Kuźnia w lesie” i „Młot Słońca”), trzech pierwszych tomów cyklu „Spirala” („W pogoni za porankiem”, „Bramy południa” i „Zamki w chmurach”) i wydanej w dwóch odrębnie zatytułowanych częściach powieści napisanej z Allanem Scottem („Rogi Tartarusa” i „Zaklęcie Imperium”).
14. – Eduard Uspienski, rosyjski pisarz, autor książek dla dzieci, twórca m.in. postaci Kiwaczka (Czeburaszka) i Krokodyla Gieni, umieszczonych później w cyklu dobranocek zrealizowanych na bazie prozy Uspienskiego.
16. – Aretha Franklin, piosenkarka soulowa i bluesowa, kompozytorka, pianistka, aktorka, aktywistka ruchu na rzecz praw obywatelskich. Jej najbardziej znane utwory to „Respect”, „Chain of Fools”, „Think”, „(You Make Me Feel Like) A Natural Woman” czy „I Say a Little Prayer”. Wystąpiła w kilku filmach, z których z pewnością warto wymienić „The Blues Brothers” i jego sequel, „Blues Brothers 2000”.
18. – Bronisław Opałko, artysta kabaretowy, aktor, autor tekstów i kompozytor, twórca postaci Genowefy Pigwy.
18. – Kofi Annan, ghański dyplomata, przez blisko dekadę sekretarz generalny ONZ, laureat Pokojowej Nagrody Nobla.
We wrześniu:
1. – Margit Sandemo, norweska pisarka, autorka bardzo popularnej u nas, 47-tomowej „Sagi o Ludziach Lodu”, a także 15-tomowej „Sagi o Czarnoksiężniku”, 20-tomowej „Sagi o Królestwie Światła” i 12-tomowej „Tajemnicy czarnych rycerzy”. Oprócz tego wyszło jeszcze u nas 45 książek z serii „Opowieści Margit Sandemo”.
6. – Burt Reynolds, aktor filmowy i teatralny, reżyser, scenarzysta i producent. Wystartował od ról westernowych, ale prawdziwa kariera zaczęła się od „Uwolnienia” Johna Boormana. Obsypany pieniędzmi i sławą, stał się hollywoodzkim symbolem seksu, trafiając nawet – w niedźwiedzim futrze – na rozkładówkę „Cosmopolitana”. Później były jeszcze role m.in. w „Najdłuższym jardzie”, trzech częściach „Mistrz kierownicy ucieka”, dwóch częściach „Wyścigu armatniej kuli”, „Gorącym towarze” z Eastwoodem oraz „Boogie Nights”.
7. – Szarlota Pawel, graficzka, malarka, rysowniczka i scenarzystka komiksowa. Autorka szeregu komiksów o Kleksie, jak również o Kubusiu Piekielnym.
14. – Zienia Merton, pochodząca z Birmy brytyjska aktorka, która zapadła w pamięć telewidzów rolą analityczki Sandry Benes w serialu „Kosmos 1999”.
27. – Martyn Jerel Buchwald, bardziej znany jako Marty Balin. Amerykański wokalista, gitarzysta, autor piosenek i muzyk, współzałożyciel Jefferson Airplane, a później Jefferson Starship. Próbował też samodzielnej kariery, ale bez szczególnego powodzenia.
koniec
10 stycznia 2019

Komentarze

Dodaj komentarz

Imię:
Treść:
Działanie:
Wynik:

Dodaj komentarz FB

Najnowsze

Moją matką była kula dyskotekowa<br/>Fot. Agnieszka ‘Achika’ Szady

Noc Kultury 2019 w Lublinie – fotorelacja
Agnieszka ‘Achika’ Szady

18 VII 2019

Prezentujemy fotorelację z bardzo małego wycinka Nocy Kultury – małego, bo gdyby chcieć odwiedzić i sfotografować wszystkie atrakcje, reporter musiałby istnieć w kilku osobach.

więcej »

Wspomnienie o Maćku
Paweł Laudański

4 VI 2019

To była końcówka lat osiemdziesiątych – 1988, choć raczej 1989 rok. Warszawa, Empik przy ul. Dąbrowskiego. Spotkanie poświęcone polskiej fantastyce socjologicznej, mającej najlepsze lata już za sobą, choć wtedy niewielu pewnie zdawało sobie z tego sprawę. Wśród prowadzących – On, redaktor działu prozy polskiej w miesięczniku „Fantastyka”, pisma, które zdobywało się wtedy spod lady, i to pomimo nakładu oscylującego w okolicy 150 tysięcy sztuk. Maciej Parowski, jeden z idoli mojej młodości.

więcej »

Ten dziwny wiek XIX: Trudne początki
Miłosz Cybowski

23 II 2019

Za początek Wielkiej Emigracji uważa się przybycie anonimowego polskiego żołnierza do Paryża w październiku 1831. Rozpoznany przez Francuzów, pozostał on w centrum spontanicznej manifestacji, która tylko dowiodła francuskiej sympatii dla Polski.

więcej »

Polecamy

Wielka historia i jeszcze większa nie-historia

Miejsca, które warto odwiedzić:

Wielka historia i jeszcze większa nie-historia
— Wojciech Gołąbowski

Palisada nad Olzą
— Wojciech Gołąbowski

Małysz w drewnie i czekoladzie
— Wojciech Gołąbowski

Jurajskie Betlejemowo
— Wojciech Gołąbowski

Co dwa młyny to nie jeden
— Wojciech Gołąbowski

Dziewczyna z końskim ogonem w garści
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Skrawek Japonii na ziemi oświęcimskiej
— Wojciech Gołąbowski

Osiemset lat w 4½ godziny
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Fauna i flora morska na Podbeskidziu
— Wojciech Gołąbowski

Tajemnice wschodniej strony Wisły
— Agnieszka ‘Achika’ Szady

Zobacz też

W trakcie

zobacz na mapie »
Copyright © 2000- – Esensja. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Jakiekolwiek wykorzystanie materiałów tylko za wyraźną zgodą redakcji magazynu „Esensja”.